Kışlık bot ve ayakkabı nasıl temizlenir?

Botu temizlemeye çamur kuruduktan sonra başlanır: kuru kir fırçayla alınır, deri bot nemli bezle silinir, tuz lekesi sulandırılmış beyaz sirkeyle hafifçe tamponlanır. Süet ise hiç ıslatılmadan süet fırçası ve silgisiyle temizlenir. Bot sonra ısı kaynağından uzakta, içine kâğıt doldurularak kendi kendine kurumaya bırakılır.

Bot temizliğine başlamadan önce ne bilmek gerekir?

Kış ayakkabısını yıpratan şey çoğu zaman çamurun kendisi değil, yanlış temizliktir. Islak deriyi hemen ovalamak kiri gözeneklere iter, süeti suyla silmek tüyünü yatırır, kaloriferin üstünde kurutmak deriyi çatlatır. Bu yüzden ilk iş, ayakkabının neyden yapıldığını anlamaktır.

• Düz deri: Parlak ya da yarı mat, pürüzsüz yüzey. Suya karşı süete göre dayanıklıdır ama tuz ve ısı onu kurutur.
• Süet ve nubuk: Tüylü, kadifemsi yüzey. Parmakla okşandığında rengi değişir. Su ve sıvı lekeyi hemen emer.
• Kumaş ve sentetik: Spor bot, kanvas ya da örme yüzey. Genellikle suyla yıkanabilir, ama yapıştırılmış tabanlar sıcak sudan etkilenir.
• Kauçuk ve yağmur botu: En kolay temizlenen tür; suyla yıkanır, kuru bezle kurulanır.

Ayakkabının iç etiketi ya da kutusundaki bakım bilgisi varsa önce ona bakın. Emin olmadığınız bir üründe her zaman görünmeyen küçük bir yerde, örneğin topuğun iç kenarında deneme yapın.

Bot temizliği için hangi malzemeler gerekir?

• Yumuşak kıllı bir ayakkabı fırçası ve eski bir diş fırçası
• Süet için pirinç ya da kauçuk uçlu süet fırçası ve süet silgisi
• İki temiz mikrofiber bez
• Ilık su ve birkaç damla sıvı sabun ya da bulaşık deterjanı
• Beyaz sirke
• Deri için renksiz bakım kremi
• İçini doldurmak için gazete ya da düz kâğıt
• İsterseniz ayakkabı türüne uygun su itici sprey

Bezlerin nasıl kullanıldığı sonucu değiştirir; ıslak ve kuru bez ayrımını mikrofiber bez nasıl kullanılır yazısında anlattık.

Deri bot nasıl temizlenir? Adım adım

1. Kurumasını bekleyin. Çamurlu botu kapının yanına, bir tepsinin ya da gazetenin üstüne bırakın. Islak çamuru silmeye çalışmak onu deriye yayar.
2. Bağcıkları çıkarın. Bağcıklar ayrıca ılık sabunlu suda yıkanır. Dil kısmının altındaki kum da böylece temizlenir.
3. Kuru kiri fırçalayın. Kurumuş çamuru yumuşak fırçayla dökün. Taban kenarındaki dikiş hattına diş fırçasıyla girin.
4. Nemli bezle silin. Bezi ılık sabunlu suya batırıp iyice sıkın ve deriyi dairesel hareketlerle silin. Deriyi ıslatmak değil, yüzeyi nemlendirmek yeter.
5. Durulayın ve kurulayın. Temiz suyla nemlendirilmiş ikinci bezle sabun kalıntısını alın, kuru bezle hafifçe kurulayın.
6. Kurumaya bırakın. İçine buruşturulmuş kâğıt doldurun ve oda sıcaklığında bekletin. Kâğıt ıslanınca değiştirin.
7. Bakım kremi sürün. Tamamen kuruyan deriye az miktarda renksiz krem sürün, emmesini bekleyip yumuşak bezle parlatın.

Ayakkabıdaki tuz lekesi nasıl çıkar?

Kışın yollara serpilen tuz, ayakkabı kuruyunca derinin üstünde beyaz, dalgalı bir iz bırakır. Bu iz ne kadar erken alınırsa o kadar kolay çıkar; üzerinde günler geçen tuz deriyi sertleştirir.

1. Önce kuru fırçayla yüzeydeki tuz kristallerini alın.
2. Bir ölçü beyaz sirkeyi iki ölçü ılık suyla karıştırın.
3. Bezin ucunu bu karışıma batırın, iyice sıkın ve lekeye silmeden, hafifçe bastırarak dokunun.
4. Leke açıldıkça temiz suyla nemlendirilmiş bezle sirkeyi alın.
5. Ayakkabıyı doğal yoldan kurutun, kuruduktan sonra mutlaka bakım kremi sürün; sirke deriyi bir miktar kurutur.

İz tek seferde tamamen gitmezse işlemi ertesi gün tekrarlayın. Leke çok eskiyse ya da açık renkli deride koyu bir halka bırakıyorsa ovalamayı bırakın; zorlamak rengi bozabilir. Sirkeyi başka bir temizlik ürünüyle, özellikle çamaşır suyuyla karıştırmayın. Sirkenin nerede işe yaradığını sirke ve karbonat yazısında ayrıca ele aldık.

Süet ayakkabı temizliği nasıl yapılır?

Süette altın kural, kiri kuru olarak almaktır. Su süetin tüylerini yapıştırır ve kuruduğunda sert, koyu bir iz bırakabilir.

• Toz ve kuru çamur: Ayakkabı tamamen kuruyunca süet fırçasıyla tek yönde fırçalayın, sonra tüyleri kaldırmak için ters yönde hafifçe geçin.
• Parlamış ya da yatmış bölgeler: Süet silgisiyle küçük hareketlerle ovun, ardından fırçayla tüyleri kabartın.
• Tuz lekesi: Önce kuru fırçalayın. İz kalıyorsa bezin yalnız ucunu sulandırılmış sirkeyle çok hafif nemlendirin, lekenin kenarından içine doğru dokunun. Kuruyunca yeniden fırçalayın.
• Yağlı leke: Taze yağ lekesinin üstüne bir miktar mısır nişastası ya da karbonat serpip bir gece bekletin, sabah fırçayla alın.

Nubuk da süet gibi ele alınır, ama tüyü daha kısa olduğu için fırçayı daha hafif kullanın. Temizlik bitince süete uygun su itici sprey, bir sonraki yağışta lekelerin yüzeye daha az işlemesini sağlar; spreyi açık havada ya da iyi havalandırılmış bir yerde sıkın.

Kumaş ve spor botlar nasıl yıkanır?

Kumaş yüzeyli botlar çoğunlukla elde yıkanabilir. Bağcıkları ve tabanlığı çıkarın, ılık sabunlu suya batırılmış yumuşak bir fırçayla yüzeyi ovun, temiz suyla ıslatılmış bezle durulayın. Tabanın yan kenarları ve dış yüzü için sert fırça kullanılabilir.

Çamaşır makinesinde yıkamayı yalnız ayakkabının bakım etiketi izin veriyorsa deneyin. Bu durumda soğuk ya da düşük ısılı bir program seçin, ayakkabıyı bir yastık kılıfı ya da file içine koyun ve sıkma devrini düşürün. Yapıştırılmış tabanlar ve deri parçalı modeller makineyi kaldırmayabilir.

Islak bot nasıl kurutulur?

Kış ayakkabısının ömrünü en çok kısaltan hata, onu hızlı kurutmaya çalışmaktır. Petek üstü, soba önü, saç kurutma makinesi ya da güneşli pencere önü deriyi çatlatır, süeti sertleştirir ve tabanın yapıştırıcısını gevşetebilir.

• İçine buruşturulmuş kâğıt doldurun; nemi içeriden çeker ve şeklini korur.
• Tabanlığı çıkarıp ayrı kurutun.
• Botu yan yatırın ya da tabanı havayla temas edecek biçimde koyun.
• Isı kaynağından en az birkaç adım uzakta, havadar bir köşede bekletin.
• Tamamen kurumadan dolaba kaldırmayın; kapalı ayakkabılıkta nem koku ve küf lekesi yapar.

Islak ayakkabıların bekletildiği giriş bölümü de kışın hızlı kirlenir. Kapı önü ve ayakkabılık düzenini yağışlı havada antre temizliği yazısında anlattık.

Ayakkabı kokusu nasıl giderilir?

Kış botu gün boyu kapalı kaldığı için içinde nem birikir. Kokuyu azaltmanın yolu önce kurutmak, sonra nemi tutan kaynağı temizlemektir.

• Tabanlığı çıkarın; yıkanabilir türse ılık sabunlu suyla yıkayıp kurutun.
• Kuru ayakkabının içine bir tatlı kaşığı kadar karbonat serpin, bir gece bekletin, sabah iyice silkeleyin.
• Aynı botu art arda günlerde giymek yerine mümkünse bir gün dinlendirin.
• Pamuklu ya da yünlü, nefes alan çorap tercih etmek içerideki nemi azaltır.

Kış boyunca ayakkabıyı korumak için ne yapılabilir?

Mevsim başında temiz ve kuru ayakkabıya türüne uygun bir su itici uygulamak, çamur ve tuzun yüzeye işlemesini azaltır. Eve girer girmez tuzlu ve çamurlu ayakkabıyı kuru bezle hızlıca silmek, sonradan uğraşılacak lekenin büyük kısmını önler. Deri botlara birkaç haftada bir bakım kremi sürmek, derinin yumuşak kalmasına katkı sağlar.

Mevsim bitince botları temizleyip tamamen kuruttuktan sonra içine kâğıt doldurarak, nefes alan bir torba ya da kutuda saklayın. Naylon torba nemi içeride tutar. Kapalı dolaplardaki nemin nasıl önleneceğini evde nem nasıl önlenir yazısında bulabilirsiniz.

DipKöşe ayakkabı temizliği yapıyor mu?

Hayır. Ayakkabı ve bot temizliği DipKöşe’nin verdiği hizmetler arasında değildir; bu yazıdaki adımlar evde kendiniz uygulayabileceğiniz genel bilgilerdir. DipKöşe’de çevrim içi rezervasyon ev temizliği için açıktır. Ev temizliği sırasında girişteki zemin, salonla birlikte ele alınır; kış aylarında en hızlı kirlenen bölge olan antrenin temizlenmesini özellikle istiyorsanız rezervasyon notuna yazabilirsiniz. Notunuz temizlikçiye iletilir.

Sık sorulanlar

Ayakkabıları siz halledin, çamurun eve taşıdığı kiri de birlikte düşünelim: ev tipinizi seçip süre ve tutarı onaydan önce görün, giriş için isteğinizi rezervasyon notuna ekleyin.