Evde toz nereden gelir, doğru toz alma nasıl yapılır?

Evdeki toz; dışarıdan ayakkabı, giysi ve açık pencereyle gelen topraktan, halı, battaniye ve giysilerden kopan liflerden, deri pullarından ve evcil hayvan tüyünden oluşur. Tozu azaltmak için girişte paspas kullanılır, tekstiller düzenli yıkanır, toz ise yukarıdan aşağıya, nemli mikrofiber bezle alınıp zemin en son süpürülür.

Evde toz nereden gelir?

Toz tek bir şey değildir; evin içinde ve dışında oluşan pek çok ince parçacığın karışımıdır. Kaynakları bilmek, tozla savaşmayı “her gün silmek” olmaktan çıkarıp kaynağı azaltmaya çevirir.

• Dışarıdan gelenler. Ayakkabı tabanındaki toprak, giysilere yapışan sokak tozu, açık pencereden giren toz ve is. Cadde üstündeki ya da inşaat yakınındaki evlerde bu pay daha büyüktür.
• Tekstil lifleri. Halı, kilim, battaniye, yastık, havlu ve giysiler kullanıldıkça çok ince lifler döker. Yatak odasında tozun fazla olması çoğu zaman bundandır.
• İnsan ve hayvan kaynaklı parçacıklar. Deriden dökülen pullar, saç ve evcil hayvan tüyü toza karışır.
• Kâğıt ve karton. Açık raflarda duran kitap, dergi ve kutular hem toz bırakır hem de tozu üstünde tutar.
• Mutfak. Yemek buharındaki yağ, havadaki tozu yüzeylere yapıştırır. Mutfak dolaplarının üstündeki yapışkan tabaka bu yüzden kolay silinmez.

Evde neden çok toz oluyor?

Bazı evlerde silinen masa ertesi gün yeniden tozlanır. Bunun sebebi genelde birkaç etkenin birleşmesidir:

• Toz yanlış alınıyor. Kuru bezle ya da tüylü toz alıcıyla yapılan silme tozu toplamak yerine havaya kaldırır; toz birkaç saat sonra yeniden yüzeylere iner.
• Sıra ters. Önce yer süpürülüp sonra raflar silindiğinde düşen toz temiz zemine yığılır.
• Süpürge tozu geri üflüyor. Filtresi dolmuş ya da torbası şişmiş bir süpürge, emdiği ince tozun bir kısmını havaya geri verir.
• Tekstil çok, yıkama seyrek. Kalın perde, halı, yastık ve örtü çok olan evlerde lif kaynağı da çoktur.
• Isıtma dönemi. Kalorifer ve sobanın oluşturduğu hava hareketi tozu dolaştırır; peteklerin arasında biriken toz ısınınca yayılır.
• Statik elektrik. Televizyon ve bilgisayar ekranları ile plastik yüzeyler tozu kendine çeker.

Toz nasıl alınır? Doğru sıra

Toz almanın iki temel kuralı vardır: yukarıdan aşağıya ve kurudan ıslağa. Yukarıdan başlarsanız düşen toz henüz temizlenmemiş yere iner; zemini en sona bırakırsanız hepsini tek seferde toplarsınız.

1. Havalandırın. Toz almaya başlamadan önce pencereyi kısa süre açın. Rüzgârlı ve cadde tozunun yoğun olduğu saatlerde uzun süre açık tutmayın.
2. En yüksekten başlayın. Tavan köşeleri, avize ve lamba üstleri, dolap üstleri ve perde kornişi ilk sıradadır.
3. Göz hizasına inin. Raflar, çerçeveler, televizyon ünitesi, kitaplık ve pencere pervazları.
4. Mobilya yüzeylerini silin. Masa, sehpa, komodin ve kapı kolları.
5. Alçak yerlere geçin. Süpürgelikler, kapı altları, sandalye ayakları ve petekler.
6. Döşemeleri süpürün. Koltuk, minder ve yatak başlıklarını süpürgenin döşeme başlığıyla alın.
7. Zemini süpürün. Köşelerden ve mobilya altlarından başlayıp kapıya doğru ilerleyin.
8. En son silin. Sert zeminler, toz tamamen alındıktan sonra nemli paspasla silinir.

Bu sıranın odalar arasında nasıl uygulanacağını ev temizliği hangi sırayla yapılır yazısında ayrıntılı anlattık.

Toz almak için hangi bez kullanılmalı?

Tozu havaya kaldırmadan toplamak için hafif nemli bir mikrofiber bez kullanın. Mikrofiberin ince lifleri tozu yakalar ve bez üzerinde tutar; hafif nem de tozun havalanmasını önler. Bez ıslak olmamalı; ıslak bez tozu çamura çevirir ve ahşap yüzeylerde iz bırakır.

• Bezi katlayarak kullanın. Bezi dörde katlayın; bir yüz kirlendiğinde temiz yüze geçin. Böylece tozu bir yerden alıp başka yere taşımazsınız.
• Tek yönde silin. Yüzeyi bir uçtan diğerine düz çizgilerle silin; daire çizmek tozu yayar.
• Ekranda kuru bez kullanın. Televizyon ve bilgisayar ekranları kuru, temiz mikrofiber bezle silinir; ekrana doğrudan sıvı püskürtülmez.
• Ahşapta az nem. Masif ve cilalı ahşap yüzeyler çok az nemli bezle silinip gerekirse kurulanır.
• Tüylü toz alıcıyı bırakın. Tozu toplamaz, yalnız yerinden oynatır.

Mikrofiber bezin tozu tutma gücü, yıkama biçimine bağlıdır; yumuşatıcı lifleri kapatır. Doğru kullanım ve yıkama için mikrofiber bez nasıl kullanılır ve yıkanır yazısına bakabilirsiniz.

En çok unutulan tozlu yerler neresi?

• Kapı üst kasası ve dolapların üstü
• Avize, abajur ve tavan lambası
• Perde kornişi ve stor perdelerin kanatları
• Televizyon ve modem arkasındaki kablolar
• Petek arası ve petek arkasındaki duvar
• Yatak ve koltuk altı
• Buzdolabının üstü
• Pencere pervazı ve cam kanadının raylı kanalları
• Bitki yaprakları

Kablolara ve priz çevresine ıslak bezle dokunmayın; bu bölgeler kuru bezle ya da süpürgenin fırçalı başlığıyla temizlenir. Peteklerin arasındaki tozun nasıl alınacağını peteklerin arası nasıl temizlenir yazısında anlattık.

Avize, kitaplık ve bitkilerde toz nasıl alınır?

Avize ve lambalar. Önce lambayı kapatın ve ampulün soğumasını bekleyin. Sağlam bir basamaklı merdiven kullanın; sandalye ya da sehpa üstüne çıkmayın. Abajur ve kumaş lamba başlıkları süpürgenin fırçalı başlığıyla, cam ve metal parçalar hafif nemli bezle silinir. Elektrik bağlantısına ve duya nemli bezle dokunmayın.

Kitaplık. Kitapları raftan birkaç sıra hâlinde alıp rafı silin, kitapların üst kenarını kapalı hâlde tutarak süpürgenin fırçalı başlığıyla ya da kuru bezle temizleyin. Kitaplara nemli bez sürmeyin; kâğıt nemi çeker ve lekelenir.

Süs eşyası ve çerçeveler. Küçük eşyaları önce bir tepsiye alın, rafı silin, sonra eşyaları tek tek silip yerine koyun. Cam çerçevenin camına doğrudan sıvı püskürtmeyin; sıvı çerçeve içine sızıp fotoğrafa zarar verebilir.

Bitkiler. Geniş yapraklı bitkilerin yaprakları, yaprağın altını elinizle destekleyerek nemli, yumuşak bir bezle silinir. Küçük yapraklı bitkiler ise duşta ılık suyla hafifçe yıkanabilir.

Evde toz nasıl azaltılır?

Toz tamamen bitmez, ama birikme hızı birkaç alışkanlıkla belirgin şekilde yavaşlar.

• Girişte durdurun. Kapının dışına ve içine birer paspas koyun, ayakkabıları girişte çıkarın.
• Tekstilleri düzenli yıkayın. Nevresim, yastık kılıfı, battaniye ve koltuk örtülerini sık yıkamak lif kaynağını azaltır. Yatak örtüsünü ve kilimi silkelemek gerekiyorsa bunu içeride değil, dışarıda yapın.
• Açık yüzeyi azaltın. Raflarda duran küçük süs eşyası ne kadar azsa silinmesi o kadar kolay, tozun tutunacağı yer o kadar az olur. Sık kullanılmayan eşyayı kapaklı dolaba ya da kutuya alın.
• Süpürgenin bakımını yapın. Torbayı ya da hazneyi dolmadan boşaltın, filtreyi kullanım kılavuzundaki aralıkla temizleyin ya da değiştirin.
• Kısa ve etkili havalandırın. Pencereyi saatlerce aralık bırakmak yerine günde birkaç kez kısa süre tamamen açmak hem havayı yeniler hem de dışarıdan giren tozu sınırlar.
• Mutfakta davlumbazı çalıştırın. Yağlı buhar azaldıkça tozun yüzeylere yapışması da azalır.

Toz ne sıklıkla alınmalı?

Çoğu evde sık kullanılan yüzeylerin haftada bir, yüksek yerlerin ve lambaların ayda bir silinmesi yeterlidir. Cadde üstündeki, evcil hayvanlı ya da kalabalık evlerde sık kullanılan alanlarda haftada iki kez toz almak gerekebilir. Temizliğin haftalık mı iki haftada bir mi yapılacağına karar vermek için düzenli temizlik mi, tek seferlik mi yazısına göz atabilirsiniz.

DipKöşe’de toz alma nasıl işliyor?

DipKöşe’de temizlik, işe özel bir kontrol listesiyle yürür: salon, mutfak, her oda ve her banyo ayrı satırda yer alır, seçilen her ek hizmet de ayrı bir satırdır. Temizlikçi iş bitince bu listeyi işaretler, siz de hesabınızdan neyin yapıldığını görürsünüz. Toz almak için dolap üstü, kitaplık ya da avize gibi özellikle önem verdiğiniz bir yer ya da hassas bir yüzey varsa rezervasyon notuna yazın; notunuz temizlikçiye iletilir.

Sık sorulanlar

Evinizin tozunu yukarıdan aşağıya, oda oda bir temizlikçiye bırakmak isterseniz süre ve tutarı onaydan önce görmek için rezervasyon ekranını açın.