Fayans derzleri nasıl beyazlatılır?

Kararmış fayans derzleri en hafif yöntemden başlanarak temizlenir. Önce ılık su, biraz sıvı deterjan ve sert bir fırça denenir; yetmezse karbonat macunu sürülüp bekletilir ve fırçalanır. Küf kaynaklı koyu lekelerde oksijenli ağartıcı ya da sulandırılmış çamaşır suyu kullanılır. Her uygulamadan sonra durulanır, derz kurutulur ve ortam havalandırılır.

Derz arası neden kararır?

Fayansın kendisi pürüzsüz ve su geçirmezdir; derz ise gözeneklidir. Çoğu evde derz çimento esaslı bir dolgudur ve bu gözenekler suyu, sabun kalıntısını ve kiri içine çeker. Zamanla kararmanın birkaç sebebi üst üste biner:

• Sabun ve şampuan kalıntısı. Duş alanında yüzeyde ince bir tabaka oluşturur ve kiri tutar.
• Nem ve küf. Kurumayan derz, küfün yerleşmesi için uygun bir ortamdır. Siyah ve koyu yeşil noktalar genellikle küftür.
• Kireç. Suyun buharlaşmasıyla kalan mineraller derzin üstünde grimsi bir tabaka yapar.
• Yağ. Mutfakta ocak arkasındaki derzler buharla gelen yağı emer ve sararır.
• Paspas suyu. Zemin derzleri, kirli paspas suyunun biriktiği yerdir; zeminde kararma çoğunlukla buradan gelir.

Hangi sebebin baskın olduğunu bilmek doğru yöntemi seçtirir. Duş alanında siyah noktalar küfe, mutfakta sarı-kahverengi kararma yağa, zeminde eşit dağılmış gri renk ise kire işaret eder.

Derz temizliği için neler gerekir?

• Sert kıllı küçük bir fırça ya da eski bir diş fırçası.
• Karbonat ve küçük bir kap.
• Ilık su ve biraz sıvı bulaşık deterjanı.
• Eldiven ve temiz bezler.
• Gerekirse oksijenli ağartıcı ya da çamaşır suyu, ama ikisi aynı gün ve aynı yüzeyde değil.

Tel fırça ve çelik yün kullanmayın. Derz fayanstan yumuşaktır; tel fırça derzi oyar, fayansın sırlı yüzeyini de çizebilir. Oyulan derz daha çok kir tutar.

Derz temizliği adım adım nasıl yapılır?

1. Hafif yöntemle başlayın

1. Bir kova ılık suya birkaç damla sıvı bulaşık deterjanı ekleyin.
2. Fırçayı suya batırıp derz boyunca, derzin yönünde kısa hareketlerle fırçalayın.
3. Temiz suyla durulayın ve bir bezle kurulayın.

Düzenli bakılan derzlerde çoğu zaman bu kadarı yeterlidir. Kararma yüzeydeki sabun ve kirden geliyorsa renk hemen açılır.

2. Karbonat macunu kullanın

1. Üç ölçü karbonata bir ölçü su ekleyerek macun kıvamına getirin.
2. Macunu derzlerin üstüne fırça ya da parmakla sürün.
3. On on beş dakika bekletin.
4. Sert fırçayla derz boyunca fırçalayın.
5. Bol suyla durulayın. Karbonat kuruyunca beyaz iz bırakır; iyice durulamak gerekir.

Karbonat hafif aşındırıcıdır ve derze zarar vermeden kiri söker. İnternette sık önerilen “karbonatın üstüne sirke dökme” adımı ise işe yaramaz; ikisi birbirini nötrler ve köpük bittiğinde elinizde tuzlu su kalır. Nedenini sirke ve karbonat yazısında anlattık.

3. Küf lekesinde oksijenli ağartıcı ya da çamaşır suyu

Karbonattan sonra hâlâ siyah noktalar kalıyorsa, leke büyük ihtimalle derzin içine işlemiş küftür. Burada iki seçenek var:

Oksijenli ağartıcı. Toz hâlinde satılan bu ürünler sıcak suda çözülerek kullanılır. Çamaşır suyuna göre daha az keskin kokuludur ve renkli derzlerde daha az iz bırakır. Ürünün etiketindeki oranı ve bekleme süresini uygulayın, sonra fırçalayıp durulayın.

Sulandırılmış çamaşır suyu. Yalnız beyaz derzlerde kullanın; renkli derzi ağartır. Etiketteki sulandırma oranına uyun, derze fırçayla sürün, kısa bir süre bekletin, bol suyla durulayın. Uygulama boyunca pencereyi açık tutun, eldiven takın ve banyoda kapıyı kapatıp içeride kalmayın.

Çamaşır suyuyla derz temizlerken nelere dikkat edilmeli?

Derz temizliğinde ürün karıştırma riski yüksektir, çünkü banyoda farklı ürünler yan yana durur ve inatçı bir lekede birini denedikten hemen sonra ötekine geçmek cazip gelir. Çamaşır suyu tuz ruhu, kireç çözücü, sirke gibi asitli ürünlerle ya da amonyaklı ürünlerle birlikte kullanıldığında zehirli gaz açığa çıkar. Bu tehlike yalnız aynı kapta karıştırmakla sınırlı değildir:

• Aynı gün derze önce kireç çözücü, sonra çamaşır suyu sürmeyin.
• Bir ürünü uyguladıktan sonra başka bir ürüne geçecekseniz yüzeyi bol suyla durulayın ve kurumasını bekleyin.
• Küçük, penceresiz banyolarda aspiratörü çalıştırın, kapıyı açık tutun.
• Gözlerde yanma, öksürük ya da nefes darlığı olursa hemen temiz havaya çıkın.

Zehirlenme şüphesinde Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni 114 numarasından arayın. Hangi ürünlerin birbiriyle kullanılmayacağının tam listesi çamaşır suyu ile neler karıştırılmaz yazısında.

Kireç çözücü derzde kullanılır mı?

Asitli kireç çözücüler ve sirke kireci çözer ama çimento esaslı derzi de yavaş yavaş aşındırır. Ara sıra, kısa süreli ve bol durulamayla kullanıldığında sorun çıkarmaz; sık kullanıldığında derz incelir, pürüzlenir ve daha çok kir tutar. Derzdeki grimsi kireç tabakası için önce karbonatla fırçalamayı deneyin, asitli ürünü son çare olarak ve yalnız o bölgeye uygulayın. Mermer ya da doğal taş fayanslarda asitli ürün hiç kullanılmaz.

Mutfak fayans araları nasıl temizlenir?

Mutfakta derzi karartan şey çoğunlukla yağdır. Yağlı derzde ilk adım sıcak su ve sıvı bulaşık deterjanıdır; deterjan yağı çözer. Ardından karbonat macunu uygulanıp fırçalanır. Ocak arkasındaki derzler için bu işlemi birkaç ayda bir tekrarlamak, yağın derzin içine işlemesini önler. Detaylı mutfak temizliğinde fayans araları da ele alınır; kapsamı detaylı mutfak temizliği yazısında.

Zemin derzleri nasıl temizlenir?

Zemin derzlerindeki kararma çoğunlukla küften değil, yıllar içinde paspas suyuyla derze taşınan kirden gelir. Bu yüzden zeminde çamaşır suyuna gerek kalmadan karbonat ve fırça çoğu zaman yeterlidir. Geniş bir zeminde işi bölgelere ayırın: bir metrekarelik alana macunu sürün, bekletin, fırçalayın, temiz suyla silin ve bir sonraki bölgeye geçin. Tüm zemini bir kerede macunlamak, karbonatın kurumasına ve durulamanın zorlaşmasına yol açar.

Fırçaladıktan sonra zemini mutlaka temiz suyla, sık değiştirilen bir kovayla silin. Kirli suyla yapılan son silme, çıkardığınız kiri yeniden derze doldurur. Diz üstü çalışacaksanız altınıza katlanmış bir havlu koyun.

Temizlik yetmezse ne yapılır?

Bazı derzler ne kadar temizlenirse temizlensin eski rengine dönmez. Küf derzin derinine işlemişse, derz çatlamış ya da dökülmeye başlamışsa sorun artık kir değil, derzin kendisidir. Bu durumda seçenekler temizlik değil yenilemedir:

• Derz boyası ya da derz kalemi. Sağlam ama rengi kalıcı olarak koyulaşmış derzlerde görünümü yeniler.
• Derz yenileme. Eski derzin kazınıp yeni dolgu yapılması bir usta işidir.
• Silikon yenileme. Küvet ve duşakabin kenarındaki silikon kararmışsa, küf çoğunlukla silikonun içindedir ve temizlikle çıkmaz; silikonun sökülüp yenilenmesi gerekir.

Duvarda sürekli geri gelen küf ve nem yapısal bir soruna işaret edebilir. DipKöşe küf ve nem için yapısal onarım hizmeti vermiyor; bu durumda bir ustaya danışmanız gerekir.

Derzin yeniden kararması nasıl önlenir?

• Duştan sonra fayans ve camdaki suyu bir çekçekle alın.
• Banyoyu duştan sonra en az birkaç dakika havalandırın.
• Derzleri haftada bir sıvı deterjanlı suyla kısaca fırçalayın.
• Temizlenmiş ve tamamen kurumuş derze su itici derz koruyucu uygulamayı düşünün.
• Zemini silerken paspas suyunu sık değiştirin.

DipKöşe’de derz temizliği nasıl işliyor?

Standart ev temizliğinde banyo ve mutfak yüzeyleri silinir; yoğun derz fırçalaması zaman isteyen bir iştir. Detaylı mutfak ek hizmeti fayans aralarını kapsar. Banyoda derzlerin özellikle ele alınmasını istiyorsanız bunu rezervasyon notuna yazın; notunuz temizlikçiye iletilir. Banyonun bütün sırası için banyo temizliği adım adım yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Banyo ve mutfağınızın bölüm bölüm ele alındığı bir temizlik için ev tipinizi seçip notunuzu yazmanız yeterli. Rezervasyon ekranını açın, süre ve tutarı onaydan önce görün.